Tạo không gian cho sự lựa chọn của trẻ trong môi trường mầm non

Tạo không gian cho sự lựa chọn của trẻ trong môi trường mầm non

BBT: Thông thường, một số bậc phụ huynh sẽ cho rằng trẻ em sẽ không có quyền đưa ra sự lựa chọn, bởi vì chúng còn quá nhỏ để phân biệt phải, tái, đúng, sai, cái gì nên làm và cái gì không nên làm. Nhưng liệu rằng suy nghĩ đó đang đóng khuôn và dập tắt cơ hội phát triển của những đứa trẻ thời nay? Mời các bạn đọc bài viết sau để tìm được câu trả lời xác thực nhé! 

Đôi khi, giáo viên cần yêu cầu trẻ làm một số việc, và sẽ dễ dàng thu hút được sự đồng thuận của trẻ hơn nếu chúng biết tiếng nói của mình cũng được lắng nghe.

Trong năm đầu tiên của tôi trong lớp học mẫu giáo, tôi đang làm công việc dạy thế, và một ngày nọ, tôi được phân công ngồi cùng với một cậu bé 4 tuổi lúc đến lớp để sửa số bài tập được giao. Bài tập về nhà của cậu là bảng chữ cái được học trong tuần và có hình ảnh của những từ bắt đầu bằng mỗi mẫu tự. Cậu ta phải viết đi viết lại mẫu tự đó cho đến khi viết xong tất cả các dòng cả viết hoa và viết thường.

Cậu ta viết hết một dòng và càu nhàu: “Tại sao cô luôn muốn chúng con làm những điều cô muốn chúng con phải thực hiện?”

 Tôi dừng lại và nhìn vào trang vở, và tự nghĩ: “Tôi cũng chẳng biết sao nữa”. Tôi ngồi cùng cậu bé cho đến khi cậu viết hết trang vở – sau đó cậu được tự do chơi đùa. Nhưng tôi ngồi đó và ngẫm nghĩ về những điều cậu đã hỏi tôi.

Trước cuộc trò chuyện đó, tôi chưa bao giờ thực sự nghĩ nhiều đến ý tưởng rằng các trang tập viết có thể ít hào hứng hơn đối với một đứa trẻ – hoặc liệu chúng có phù hợp với sự phát triển hay không. Tôi nhớ lại đã dành không biết bao nhiêu thời giờ khi còn là một đứa trẻ để ngồi tập viết, và ý nghĩ đó chưa bao giờ xảy ra với tôi ngay cả khi đó.

Hiện tại tôi đang giảng dạy ở một trường theo phương pháp học thông qua các hoạt động vui chơi (play-based), nơi chúng tôi không sử dụng các trang tập viết, nhưng cho đến hiện tại, tôi vẫn cứ nghĩ về câu hỏi của cậu bé đó. Có rất nhiều điều chúng ta cần yêu cầu trẻ thực hiện, nhưng liệu chúng ta có thể cho chúng cơ hội lựa chọn không?

TÌM RA NHỮNG PHƯƠNG CÁCH ĐỂ HỌC SINH ĐƯA RA LỰA CHỌN

Hiện tại, khi tôi giảng dạy, tôi thường tự hỏi bản thân và những đứa trẻ tôi dạy: “Tại sao chúng ta lại làm điều này?”. Qua nhiều năm, tôi đã học được rằng một trong những động lực tốt nhất cho những học viên trẻ tuổi đó là cung cấp cho chúng cơ hội để đưa ra lựa chọn. Điều này vượt ra ngoài sự lựa chọn hàng ngày thông thường về người mà chúng có thể chơi cùng và những món đồ chơi mà chúng muốn tham gia. Tại ngôi trường của tôi, chúng tôi cố gắng cung cấp cho học sinh những lựa chọn mang tinh thần trách nhiệm nhất định trong lớp học.

Đầu năm học, chúng tôi giới thiệu với bọn trẻ về việc bỏ phiếu. Chúng tôi nhấn mạnh rằng đó là sự lựa chọn mà tất cả chúng tôi cùng nhau đưa ra — chúng tôi chọn điều mà hầu hết cả lớp đều tán thành. Chúng tôi bắt đầu từ việc yêu cầu học sinh đưa ra bình chọn cho bạn nào có giọng đọc lớn và rõ ràng trong ngày. Đôi khi, cuộc bỏ phiếu xác định hoạt động nào chúng tôi sẽ cùng nhau tham gia với tư cách một nhóm, hoặc con đường nào chúng tôi sẽ chọn để cùng nhau đi dạo qua công viên.

  Máy đo pH là gì? Tìm hiểu chi tiết về máy đo Ph

Ngay cả khi kết quả của cuộc bỏ phiếu không phải là điều mà tất cả đều mong muốn, chúng tôi nhận thấy rằng trẻ em có thể hòa nhập với đa số hơn vì chúng có thể thấy đó không hoàn toàn là trường hợp về việc người lớn bảo chúng phải làm gì. Việc bỏ phiếu thậm chí còn truyền cảm hứng cho việc thương lượng khi trẻ đặt câu hỏi: “Vậy ngày mai chúng ta có thể chơi trò chơi khác không?”. Chúng ta, những giáo viên, hầu như luôn đồng ý vì chúng ta muốn khuyến khích bọn trẻ nghĩ ra những cách ủng hộ cho việc học của chúng.

Cách đây một vài tuần lễ, tôi tự hào chứng kiến các em tự khởi xướng cuộc bỏ phiếu trong toàn lớp học. Một số học sinh đã sử dụng bìa cứng để tạo ra bức tường bên ngoài của một nhà hàng trong khu vực chơi nhập vai của chúng tôi. Khi bọn trẻ sắp hoàn thành công trình xây dựng của chúng, ý tưởng về việc sơn bức tường này màu gì liền xuất hiện, và một bạn nhỏ liền nói: “Mình biết rồi – chúng ta hãy bỏ phiếu!”.

Hai đứa trẻ dẫn đầu cuộc bỏ phiếu, một bạn nhỏ kiểm đếm tất cả các phiếu bầu theo màu sắc và bạn còn lại gạch tên khi tất cả đã bình chọn. Các bạn nhỏ thậm chí còn nói: “Chúng ta cũng cần tên của cô giáo. Bạn cũng có thể bỏ phiếu. Mọi người đều có quyền bỏ phiếu”.

Không kể những hoạt động khác mà một số học sinh đã tham gia, bọn nhỏ tạm dừng việc tính toán các  lá phiếu bình chọn khi các bạn cùng lớp đã đứng xung quanh. (Màu chiến thắng là màu tím, với tám phiếu bầu).

Tôi đã có thể lùi lại và quan sát. Tôi nhận thấy những sự tương tác mới giữa các bạn nhỏ cùng lớp khi chúng trò chuyện về màu sắc yêu thích của chúng. Ở đây cho thấy khả năng đọc viết và toán học cũng như một lượng lớn kiến thức về xã hội và xúc cảm của bọn trẻ. Những đứa trẻ đang tương tác trong các lĩnh vực học tập, và một đứa trẻ thường giữ cho mình luôn có sự tham gia — tiếng nói của bạn nhỏ đó được đề cao.

 SỰ LỰA CHỌN CỦA TRẺ VÀ SỰ LỰA CHỌN CỦA GIÁO VIÊN

Trong đại dịch này, tôi nhận thấy một cách rõ ràng rằng sức mạnh của sự lựa chọn là thứ mà tất cả chúng ta cần hơn bao giờ hết. Chúng ta không còn có những sự tự do tương tự như chúng ta đã làm trong cách chúng ta tương tác với những người khác, và chúng ta có những giới hạn về địa điểm nơi chúng ta có thể đến. Chúng ta cần những cách thức để cảm thấy được lắng nghe.

  Biết HỌ nói gì về MÌNH: Nâng cao nhận thức để đẩy lùi phân biệt chủng tộc

Vì vậy, năm nay ngoài việc bỏ phiếu, chúng tôi đã kết hợp “ngày theo lựa chọn của giáo viên” và “ngày theo lựa chọn của học sinh”. Vào những ngày theo lựa chọn của giáo viên, giáo viên có thể chọn bạn cùng chơi cho trẻ để chúng cùng nhau đi dạo trong khi vui chơi ngoài trời. Vào những ngày theo lựa chọn của học sinh, chúng tự chọn bạn cùng chơi cho mình. Giáo viên chúng ta sẽ chỉ thay đổi các cặp nếu chúng ta cảm thấy rằng các cặp cùng chơi không được an toàn, vì đó là ưu tiên hàng đầu. Nếu bọn trẻ muốn có cơ hội lựa chọn và muốn chúng ta tôn trọng sự lựa chọn của chúng, chúng cũng phải tôn trọng những lựa chọn của chúng ta.

Hệ thống này đã hoạt động hiệu quả một cách đáng ngờ đối với chúng tôi. Bọn trẻ tự theo dõi ngày tháng mà không cần chúng ta hỏi. Chúng sẽ bước vào lớp và tuyên bố: “Vâng! Hôm nay là ngày theo lựa chọn của tụi con!”. Chúng dường như cũng không thực sự bận tâm đến những ngày theo lựa chọn của giáo viên. Chúng ta minh bạch với bọn trẻ và nói với chúng rằng: “Chúng ta đang cố gắng tìm những bạn thường không đi chung với nhau”. Trong nhiều trường hợp, chúng tôi rất vui khi nhận thấy các cặp tìm thấy những sở thích chung mới sau khi được giáo viên bắt cặp.

Đôi khi, chúng tôi nhận được một số lời phàn nàn về việc một đứa trẻ muốn bắt cặp với một người bạn khác vì lý do nào đó. Đây trở thành những khoảnh khắc khi chúng ta trò chuyện với nhau về những cảm xúc và hiểu lầm của mình. Chẳng hạn, chúng ta có thể tìm hiểu xem một đứa trẻ đã gây xích mích một đứa trẻ khác như thế nào vài ngày trước, hoặc chúng chỉ muốn cảm thấy gần gũi với những bạn mà chúng không chơi cùng trong hai ngày. Chúng ta, những giáo viên, nhận thấy những khoảnh khắc này rất hữu ích trong việc tìm hiểu mối quan hệ của bọn trẻ với nhau.

Một ví dụ khác về cách chúng ta tận dụng sự lựa chọn của trẻ như một công cụ quản lý lớp học tuyệt vời đó là để trẻ phụ trách các hoạt động như trò chơi “I spy”. Chúng ta thường tận dụng những hoạt động này như một cách để bọn trẻ giúp đỡ giáo viên khi chúng ta hoàn thành việc dọn dẹp hoặc chuẩn bị cho phần tiếp theo trong ngày. Một giáo viên sẽ giám sát, nhưng một bạn nhỏ đã hoàn thành tất cả mọi nhiệm vụ của mình và sẵn sàng cho phần tiếp theo trong ngày sẽ được chọn. Bạn nhỏ này sẽ ngồi trên “ghế của giáo viên” và có thể triển khai trò chơi, bắt đầu bằng: “I spy with my little eye someone wearing…”. Trẻ phải sử dụng kỹ năng quan sát của mình để gọi các bạn cùng lứa bắt đầu các bước tiếp theo trong ngày, chẳng hạn như đi vệ sinh hoặc mặc quần áo để đi ra ngoài hoặc về nhà.

  Từ vựng động vật bằng tiếng anh

 Những đứa trẻ đang nghe cũng phải biết khi nào chúng được gọi. Chúng tôi nhận thấy rằng ngay cả những đứa trẻ ngại nói trong các nhóm lớn cũng muốn nhận phần trách nhiệm này, và chúng thực hiện điều đó một cách nghiêm túc và mời các bạn trong lớp đã sẵn sàng.

Sức mạnh của sự lựa chọn đã mang lại cho những đứa trẻ trong lớp học của chúng tôi ý thức tự chủ và tinh thần trách nhiệm. Chúng tôi nhận thấy rằng khi trẻ cảm thấy rằng chúng có tiếng nói về cách chúng học hỏi, chúng sẽ dễ tiếp thu hơn. Chúng cố gắng hết sức để rèn luyện tính tự chủ và tự điều chỉnh khi chúng muốn duy trì khả năng lựa chọn của mình. Sức mạnh của sự lựa chọn là điều mà chúng tôi tin rằng bọn trẻ coi trọng, nhất là khi trẻ ở độ tuổi này không có quá nhiều cơ hội để trở nên tự lập. Việc hỗ trợ trẻ trong việc đưa ra lựa chọn là một chiến lược mà tôi rất tin tưởng, đặc biệt là vì con tôi sẽ đi học mẫu giáo vào năm tới.

Tác giả: Oi Ling Hu

Nguồn: Making Space for Student Choice in Preschool

Biên dịch: Hoàng Bá Cao.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *