Làm thế nào để tăng học lực thông qua Khoa học thần kinh

Làm thế nào để tăng học lực thông qua Khoa học thần kinh

BBT: Bộ não con người đóng một vai trò rất quan trọng trong việc học tập của con người, từ việc hành thành hành vi, thói quen học tập, tới việc quyết định một phần nào đó vào tốc độ học tập của con người. Việc thấu hiểu về chức năng và sự ảnh hưởng này của não bộ có thể sẽ giúp các bậc phụ huynh, giáo viên cũng như chính các bạn trẻ hiểu biết thêm về cách để có thể tiếp thu hiệu quả nhất trong việc tiếp thu kiến thức của mình.

Bài viết sau sẽ giúp các bạn hiểu được đâu là những sự bổ trợ tuyệt vời của não bộ trong quá trình phát triển của con người, cũng như một số gợi ý về việc nuỗi dưỡng và tận dúng tối đa sự hỗ trợ này. Các bạn cùng FLC tìm hiểu và rèn luyện để có một bộ não khỏe mạnh và “chất lượng” nhé!

————-

Nieves Maya Elcarte đã trở thành một chuyên gia về Khoa học thần kinh được áp dụng vào lĩnh vực giáo dục trong hơn 30 năm. Trong bài viết này, bà giải thích việc bộ não con người có cách tiếp thu kiến thức, và việc, với tư cách là các nhà giáo dục, chúng ta nên giảng dạy thế nào với việc ghi nhớ điều này.

Với tư cách là các nhà giáo dục, chúng ta bắt đầu từ hai tiền đề dựa trên bằng chứng, kinh nghiệm của chúng ta và những tiến bộ trong khoa học thần kinh và việc giảng dạy:

– Trí thông minh có thể được rèn luyện.

– Chúng ta chỉ có thể giáo dục tốt nếu chúng ta xem xét bộ não và cách thức nó hoạt động.

Cả hai tiền đề này đều là gốc rễ của mọi nỗ lực mà chúng ta dành thời gian cho lĩnh vực giáo dục: “Não bộ tiếp thu kiến thức tốt hơn nếu chúng ta tôn trọng các điều kiện học tập của nó”.

Cấu trúc của não bộ

Bộ não là một phần của hệ thống thần kinh trung ương. Mục đích của nó đó là sự tồn tại. Chỉ khi điều này được đảm bảo thì nó mới được chuẩn bị để tiếp nhận các dạng kiến thức khác, ví dụ như ở trẻ em trong độ tuổi đi học.

Đối với đứa trẻ 5 tuổi, các công cụ cơ bản đã được thiết kế sẵn để hoạt động trong suốt phần đời còn lại của chúng. Con người được sinh ra với những hành vi được lập trình sẵn mà họ học cách lập trình để thu nhận kiến thức mới và để có thể giải quyết các vấn đề khác nhau mà cuộc sống đặt ra. Vì vậy, những năm đầu đời là giai đoạn vô cùng quan trọng trong giáo dục.

  Tình cảm của cha mẹ hình thành tình trạng hạnh phúc suốt đời của con cái thế nào?

Nói chung, ở não bộ, chúng ta có thể phân biệt giữa vỏ não, nơi chứa phần lý trí, và hệ limbic, nơi phát triển cảm xúc. Ở con người, cả hai liên tục ảnh hưởng lẫn nhau, và giữa chúng sự trao đổi mang tính liên tục. Điều này có nghĩa là cảm xúc của chúng ta liên tục ảnh hưởng đến việc học tập. Việc tăng cường sự trao đổi này là chìa khóa để cải thiện việc học tập. Vì vậy, điều quan trọng là phải thiết kế các hoạt động khác nhau đáp ứng với việc kích hoạt các vùng khác nhau của não bộ, sự lặp lại và tính liên tục của sự kích thích.

Các giai đoạn quan trọng và nhạy cảm để học tập tốt hơn

Để đạt được kết quả học tập chuyên sâu và lâu dài, chúng ta phải tính đến giai đoạn trưởng thành của não liên quan đến quá trình myelin hóa của các tế bào thần kinh (neurone). Các bộ phận của não, tùy thuộc vào độ tuổi, chưa sẵn sàng để thực hiện việc học tập cụ thể hoặc một hoạt động cụ thể.

Sự trưởng thành này cùng với tính khả biến thần kinh – ‘neuroplasticity’ (khả năng thích ứng của não bộ, cho phép nó được sửa đổi sau khi tiếp thu các hình thức học tập mới) sẽ định hình lịch trình và thiết kế nội dung học. Việc không lưu tâm đến sự tiến triển này sẽ gây tổn hại theo quan điểm giáo dục.

Đây là lý do tại sao trong quá trình phát triển của con người, có những giai đoạn mà não bộ học tập hiệu quả hơn. “Cửa sổ cảm xúc” được mở ra cho phép thiết lập các kết nối tế bào thần kinh tốt nhất, và trong quá trình này, việc học tập nhanh hơn và lâu bền hơn. Đây là những giai đoạn được gọi là cực kỳ quan trọng và bén nhạy, mà ngoài giai đoạn đó chúng ta có thể tiếp tục học tập, nhưng với những chiến lược kém hiệu quả hơn. Những giai đoạn này thay đổi tùy theo nội dung học.

Các năng lực thiết yếu tác động trực tiếp đến việc học

Việc nuôi dưỡng và phát huy những năng lực này sẽ đặt nền tảng cho việc học tập phù hợp. Điều tốt nhất mà bộ não làm là tiếp thu kiến thức, và việc tiếp thu kiến thức sẽ đồng thời điều chỉnh nó.

Toàn bộ quá trình này cần thời gian và khoảng thời gian không tiếp thu kiến thức để tránh việc học một cách hình thức (pseudo-learning).

  Top 10 phần mềm quản lý doanh nghiệp tốt nhất hiện nay

– Động lực chính là chìa khóa và là thứ thúc đẩy bộ não hoạt động. Bằng cách làm việc dựa trên cảm xúc, nó sẽ tiến bộ trong học tập. Điều này có ảnh hưởng rộng rãi đối với thế giới giáo dục vì để một đứa trẻ sẵn sàng học hỏi, trước tiên chúng ta phải làm việc dựa trên động lực của trẻ – tác động từ bên ngoài hay bên trong, tùy thuộc vào thời điểm.

– Tránh sự căng thẳng quá mức và kiểm soát lo lắng là những yếu tố sẽ ảnh hưởng tích cực đến việc tiếp thu kiến thức.

– Sự chú ý là điều cần thiết để tạo ra kiến thức có ý thức. Cần phải thiết kế lịch trình và các hoạt động trong một buổi học để xem xét thực tế rằng sự chú ý của con người không phải là vô hạn, cả về thời gian cũng như sự tập trung. Hơn nữa, nó thay đổi đáng kể theo độ tuổi: học sinh càng nhỏ tuổi, thời gian chú ý của chúng càng ngắn. Điều này đòi hỏi một nỗ lực rất lớn vì mức độ mệt mỏi gây ra có thể đồng nghĩa với nhiều sai sót hơn.

– Trí nhớ. Sẽ không có sự tiếp thu kiến thức nếu không có trí nhớ. Có nhiều hình thức trí nhớ khác nhau, tùy thuộc vào loại kiến thức thu được, theo thời gian tồn tại của trí nhớ, theo ý thức… Trí nhớ luôn được tạo điều kiện bởi các yếu tố đã nói ở trên: thiết kế các hoạt động khác nhau, sự chú ý, động lực và sự lặp lại, cùng với các khía cạnh khác .

Những hướng dẫn để não bộ hoạt động tốt hơn

Não bộ là bộ phận tiêu thụ năng lượng lớn nhất của cơ thể. Nó cũng là cơ quan chịu tổn hại nhiều nhất khi thiếu năng lượng, đó là lý do tại sao thói quen sống lành mạnh là vô cùng quan trọng. Ví dụ:

– Sự nghỉ ngơi. Điều này cho phép quá trình học tập tốt hơn được ghi lại vì nó tránh được bất kỳ sự can thiệp nào với nội dung khác và cho phép quan sát được đường cong sự chú ý (attention curve). Bộ não cần thời gian để học hỏi.

– Giấc ngủ. Từ quan điểm học tập, đây không phải là một sự “lãng phí thời gian”, vì nó củng cố bộ não, duy trì các điểm tiếp hợp thần kinh và hồi phục các tế bào thần kinh

– Vận động thể chất. Ngoài việc cải thiện tâm trạng của chúng ta và giảm căng thẳng và lo lắng, nó cho phép các tế bào thần kinh được tái tạo và tăng cường lượng oxy trong máu.

  "Memory Palace" là phương pháp gì?

– Chế độ ăn uống. Một chế độ ăn uống cân bằng với nhiều nước, protein (đặc biệt là ở lứa tuổi trẻ hơn để myelin hóa), hàm lượng glucose và axit béo. Bộ não sử dụng rất nhiều năng lượng.

– Môi trường. Một môi trường trong đó những đứa trẻ quân bình sinh sống: dễ chịu, thú vị và không có xung đột. Một môi trường thích hợp cho phép một số gen được biểu hiện (di truyền học biểu sinh). Cảm xúc là gốc rễ của việc học tập hiệu quả.

Chúng ta có khả năng vô hạn đối với việc học hỏi những điều mới mẻ… Điều này có nghĩa là với tư cách là các nhà giáo dục, việc tổ chức trường học, chương trình giảng dạy và lớp học trên cơ sở những nguyên tắc này là trách nhiệm lớn nhất của chúng ta.

Tác giả: Nieves Elcarte

Nguồn: How to increase learning capacity through neuroscience

Biên dịch: Hoàng Bá Cao

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *